Dạy trẻ giữ tiền tiêu vặt
Tiền tiêu vặt là bài học về lựa chọn, không phải về số tiền. Cách làm cho bài học ấy diễn ra.
Ảnh minh hoạ của bài mẫu. Ảnh chụp cảnh chung, không gắn với sự việc nào.
Điều đầu tiên nên rõ ràng là tiền này dùng cho việc gì. Khi mọi khoản trẻ muốn đều vẫn được người lớn trả thêm, tiền tiêu vặt không còn là một lựa chọn mà chỉ là tiền thêm. Thống nhất trước: những món nào trẻ tự trả bằng tiền của mình, và những món nào gia đình vẫn lo. Danh sách ấy làm cho việc tiêu tiền có hệ quả, và hệ quả mới là chỗ bài học nằm.
Chu kỳ đưa tiền nên đều và dễ đoán. Đưa theo tuần cho trẻ nhỏ, vì một tuần là khoảng thời gian chúng còn hình dung được; trẻ lớn hơn thì theo tháng, để có cơ hội tập chia tiền cho cả giai đoạn. Tránh đưa thêm giữa chu kỳ khi tiền đã hết: chính lần phải chờ ấy dạy nhiều hơn mọi lời giải thích.
Nên có ba chỗ để tiền chứ không phải một: chỗ để tiêu, chỗ để dành cho một món lớn, và chỗ để cho đi. Ba cái hộp hoặc ba cái phong bì, có nhãn, là đủ. Khi trẻ nhìn thấy tiền chia thành ba phần, việc dành dụm trở nên cụ thể thay vì là một lời khuyên trừu tượng.
Và hãy để trẻ mua sai vài lần. Một món hết hứng sau hai ngày dạy được điều mà người lớn nói trước thì không dạy được. Việc của người lớn lúc đó không phải nhắc “đã bảo mà”, mà là hỏi lại một câu nhẹ: lần sau có mua nữa không, và vì sao. Đó là lúc đứa trẻ tự rút ra kết luận, và kết luận tự rút ra thì mới ở lại.